Oczy szeroko otwarte (Einaym Pkuhot aka Eyes Wide Open)

reżyseria: Haim Tabakman
scenariusz: Merav Doster
obsada: Ran Danker, Tzahi Grad, Zohar Strauss, Tinkerbell
kraj: Francja, Niemcy, Izrael
gatunek: Dramat
rok produkcji: 2009
czas trwania: 91 min
Opis

   "OCZY SZEROKO OTWARTE" to jeden z najciekawszych izraelskich (koprodukcja z Francją i Niemcami) filmów ostatnich lat, który tak otwarcie i jawnie porusza problem zakazanej w judaizmie homoseksualnej miłości mężczyzn. Film ucieka od otwartej oceny lub krytyki ludzkich zachowań i religijnych kwestii, skupiając się raczej na problemie skomplikowanej natury człowieka i jego wolnej woli, ograniczonej moralnymi i społecznymi zakazami.

   ...Aaron, szanowany czterdziestoparoletni członek żydowskiej gminy, wiedzie spokojne i poukładane życie w ortodoksyjnej dzielnicy Jerozolimy. Wraz z żoną Rivką oraz czwórką dzieci mieszka nieopodal koszernego sklepu mięsnego, który sam prowadzi. Praca wypełnia mu niemal całe życie. Czas wolny spędza na modlitwie lub z rodziną. Utartą i rutynową codzienność przerywa Ezri - dziewiętnastoletni student, który nieoczekiwanie odwiedza sklep Arona. Ten postanawia go zatrudnić i otoczyć ciepłem oraz przyjacielską opieką. Jednak z czasem to pozornie ojcowskie uczucie przeradza się w żarliwą namiętność i pożądanie, od którego nie sposób wręcz uciec.

   Aaron odrywa w sobie nowy i pociągający świat, którego do tej pory zupełnie nie znał. Początkowo się opiera, ale z czasem daje się ponieść miłosnej grze wzlotów i uniesień. Zakazany owoc smakuje najlepiej, a spontaniczna i świeża namiętność zapewnia energię, która ożywia i motywuje. Aaron chce być szczery nie wobec religii, a odczuwanych przez siebie emocji, nawet gdyby wiązało się to z indywidualnym i rodzinnym kosztem...

   Z czasem sytuacja wymyka się spod kontroli i staje się tak napięta, że zaczyna przerastać wszystkich, wywołując nawet atak ortodoksyjnego otoczenia. Społeczna presja oraz wewnętrzne rozdarcie okazują się tak mocne, że w efekcie zmuszają Aarona do podjęcia racjonalnych reakcji. Radykalny krok ma przywrócić społeczny i religijny ład i porządek, ale czy na pewno zapewni Aaronowi utracone poczucie szczęścia i wolności?

   W "OCZACH SZEROKO OTWARTYCH" ortodoksyjna religia Żydów warunkuje nie tylko społeczne, ale również jednostkowe życie bohaterów, a przede wszystkim wpływa na kształt i granice ich emocji. Spontanicznie rodząca się ludzka namiętność nie ma więc większych szans na przetrwanie, a miłość postrzegana jest jako forma zaspokajania nie tyle fizycznych, co duchowo - metafizycznych potrzeb.

   Jednak film wzbudza zainteresowanie i zachwyt nie tylko poruszaną w nim tematyką, lecz również oryginalną i bardzo dopracowaną strukturą i kompozycją. Stonowane, ostre i oparte na silnym kolorystycznym kontraście zdjęcia, w których istotną i symboliczna rolę odgrywa każdy, nawet najdrobniejszy, detal. Charakterystyczny montaż, podkreślający efekt spowolnionego czasu, w połączeniu z hipnotyzującą, nieco nostalgiczną, muzyką powodują, że warstwa filmowa w doskonały sposób koresponduje w filmie ze zmieniającymi się powoli emocjami i zachowaniami bohaterów.

   Styl filmowy "OCZU SZEROKO OTWARTYCH" jest warty podkreślenia, bowiem pozwala na oddanie znacznie więcej niż wyrażają słowa - jest nie tylko lustrem rozdartego emocjami ludzkiego wnętrza, ale także powagi, duchowości i mistyki religii, którą cytowane w filmie fragmenty Tory i Talmudu mogą tylko sugerować.

   REŻYSER Haim Tabakman O FILMIE

   - Czy to historia oparta na faktach?

   Nie sądzę. To prawda, że tego typu sytuacja może wydarzyć się w każdej chwili, ale w tym przypadku nie jest ona prawdziwa. Merav długo zbierała materiał. Ja również rozmawiałem z wieloma osobami... Kiedy jesteś zamknięty z tyloma chłopcami - jak ma to miejsce w yeshivie, czyli szkole religijnej - takie rzeczy często się zdarzają. Traktujesz to jednak jak eksperyment lub próbę odpowiedzi na dręczące pytania o granice ludzkiej seksualności. Jest to chyba największa tragedia życia w tego typu miejscach. Ortodoksyjni Żydzi nie traktują homoseksualizmu jak grzechu. Dla nich on w ogóle nie istnieje. Jak jednak można poradzić sobie z tym problemem, skoro jest napisane, że go wcale nie ma? Talmud wyraźnie wskazuje, że synowie Izraela nie są narażeni na tego typu sytuacje bo Bóg nie urządził świata w taki sposób. Jeśli zapytasz ortodoksyjnego Żyda: jestem gejem, co mam z tym zrobić? On odpowie: ulegasz tylko zwykłej pokusie - powinieneś skupić się na odpowiednim wypełnianiu swoich obowiązków zarówno przed Bogiem, jak i gminą. Dla ortodoksyjnego Żyda bycie gejem to zwykły, negatywny, popęd - choroba, której łatwo się pozbyć. Homoseksualizm nie jest częścią ludzkiego istnienia.

   - Co masz na myśli określając ten film hasłem "im bliżej do grzechu, tym bliżej do Boga"?

   Ortodoksyjnie wierzący człowiek ma dwie różne opcje: albo walczy z naturalnymi popędami, co podnosi wartość jego życia, albo decyduje się być autentycznym i akceptuje naturalne instynkty, ale to oznacza dla niego porzucenie wiary. Postępowanie zgodnie z religijnymi nakazami wyznacza kierunek życiu. Nadaje sens i znaczenie. Jednak ortodoksyjnie wierząca osoba, tak jak każdy, jest cały czas narażona na grzech i na tej podstawie definiuje, czy postępuje dobrze, czy też źle. Im jest jej bliżej grzechu, tym staje się bardziej świadoma swojej religijności. Aaron zaprasza Ezriego do swojego życia, bo chce na nowo przeżyć religijne przebudzenie. Wie jednak, że przekracza seksualne tabu.

   - Czy miłość dwóch ortodoksyjnie wierzących mężczyzn jest rzeczywiście łamaniem tabu?

   Oczywiście. Niektórzy ortodoksyjnie wierzący Żydzi pomagali nam przy kręceniu filmu, ale żaden z nich nie chciał, aby jego imię i nazwisko pojawiło się w napisach lub podziękowaniach. Temat homoseksualizmu wiąże się w tym świecie z negatywną energią. Osoba, będąca częścią tej ortodoksyjnej społeczności nie może zajmować się tym problemem, gdyż homoseksualizm nie jest akceptowany. Aaron chce być jednocześnie religijny i autentyczny. Musi jednak dokonać wyboru. Płaci cenę za bycie sobą. W normalnym życiu tak się jednak zazwyczaj nie dzieje. Ludzie nie wybierają walki - prowadzą podwójne życie, udając, że są kimś innym.

   - Tytuł OCZY SZEROKO OTWARTE jest właśnie odzwierciedleniem tego problemu. Chodzi o "oczy" ortodoksyjnej społeczności?

   To "oczy" społeczności, Boga i nie tylko. Chodzi bardziej o zaakceptowanie siebie, swojej osobowości. Sądzę, że bohaterowie tego filmu są rozdarci, bo wiedzą, że ten miłosny romans nie ma szans na przetrwanie. To jak zaakceptowanie wiary. Ten film przypomina rozpędzony samochód, który jedzie na człowieka, a on nadal idzie w jego stronę. Nie schodzi z drogi. Rozumie co się dzieje, ale nie może powstrzymać katastrofy.

   - Uważasz, że możesz pobudzić tym filmem jakąkolwiek polemikę?

   Mam nadzieję. Naprawdę chciałabym pomóc w przełamaniu milczenia, w obaleniu tabu, które obowiązuje w ortodoksyjnej społeczności Żydów. Film jest wynikiem ewolucyjnego procesu, jaki zachodzi w ich świecie. Sposób, w jaki oni obecnie żyją nie przypomina dawnej Jerozolimy. To reakcja na strach przed utratą części tradycji. Tak naprawdę powinniśmy pokonać tu nie grzech, a ludzki opór i właśnie kino, bez użycia siły, jest w stanie przekonać tych ludzi, że homoseksualizm to prawda. Wygramy walkę, gdy ktoś po raz pierwszy zauważy, że ten problem naprawdę istnieje. Rozpoznanie jest w tym przypadku lepsze niż negowanie.

   GŁOSY PRASY:

   "Tak bardzo kontrowersyjny temat, jakim jest homoseksualizm w ortodoksyjny żydowskim świecie, znajduje w końcu filmowe odzwierciedlenie w tej namiętnej miłosnej opowieści, która zmienia się w poruszający portret jednego z najbardziej poważnych moralnych i religijnych dylematów, przed jakim staje człowiek. Wszystko wydaje się być w tym filmie tak bardzo nierealne - nawet zakończenie, z którym widz musi zmierzyć się na swój własny sposób".

Dan Fainaru Screendaily

   "W Oczach szeroko otwartych najciekawsza jest nie tyle opowieść o zakazanej miłości dwóch mężczyzn, ale sposób, w jaki ci dwaj bohaterowie w nią wchodzą, przyjmują ją, uczą się jej, a następnie wzrastają w niej w tak trudnym i specyficznym dla nich obu socjologiczno-psychologicznym środowisku. Można patrzeć na ich historię jak na ludzki upadek lub wręcz przeciwnie - odrodzenie i właśnie w takiej perspektywie film oddziałuje na nas najmocniej. Dodatkowo pomaga nam szczególny styl filmowy Tabakmana, w którym liczy się sensualizm, zamiłowanie do estetyki i tak ważna w tym przypadku drobiazgowość obrazu".

Francoise Duru Dissidenz.com

   "Tabakman dokonuje w tym filmie rzeczy niemożliwych - tworzy na ekranie doskonały, wnikliwy i wymowny dramat, pozbawiony przesady i taniego blichtru. Bardziej dookreślony i dopowiedziany portret niemożliwej do realizacji namiętności dwóch mężczyzn byłby z pewnością niestrawny, ale w tym wypadku mamy do czynienia z czystym i przekonywującym autentyzmem. A przecież jest to czysta fikcja, choć osadzona w interesującej, egzotycznej scenerii".

Michael Koreksy indieWIRE



 
Repertuar

Rezerwacji biletów można dokonywać mailem:
kliknij tutaj
Rezerwacje potwierdzamy.


Karnety
Newsletter
Aby otrzymywać
nasz repertuar pocztą,
podaj swój adres e-mail:



Gadu-Gadu
Jeśli masz jakieś pytania:
Warto zajrzeć:



KINO STUDYJNE "ŚWIATOWID" KATOWICE, ul. 3-go Maja 7 tel: 032 258 74 32
e-mail: kino@swiatowid.katowice.pl
Projekt, wykonanie: Omedia Internet